ไขข้อข้องใจเรื่องการคุมกำเนิด (Contraception)

การคุมกำเนิดคืออะไร

การคุมกำเนิด คือ วิธีการป้องกันการตั้งครรภ์ที่ยังไม่พร้อม โดยช่วยให้ผู้หญิงสามารถวางแผนครอบครัวได้อย่างเหมาะสม ปลอดภัย และลดความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากการตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์
การเลือกวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะสม ควรพิจารณาจาก

• อายุ
• สุขภาพ
• ความสะดวกในการใช้งาน
• ระยะเวลาที่ต้องการคุมกำเนิด
• คำแนะนำจากแพทย์

ความสำคัญของการคุมกำเนิด

การคุมกำเนิดมีความสำคัญมากกว่าการป้องกันการตั้งครรภ์ ได้แก่

• ลดการตั้งครรภ์ไม่พร้อม
• ลดความเสี่ยงจากการทำแท้งไม่ปลอดภัย
• ช่วยวางแผนครอบครัวอย่างมีคุณภาพ
• ลดภาวะแทรกซ้อนทางสุขภาพของมารดา
• บางวิธีช่วยลดปวดประจำเดือน ลดเลือดออกมากผิดปกติ

ชนิดของการคุมกำเนิดที่นิยม

• การคุมกำเนิดแบบชั่วคราว
  • ถุงยางอนามัย
  • ยาคุมกำเนิดชนิดรับประทาน
  • ฉีดยาคุมกำเนิด 1 เดือน / 3 เดือน
• การคุมกำเนิดแบบกึ่งถาวร
  • ฝังยาคุมกำเนิด
  • ห่วงคุมกำเนิด
• การคุมกำเนิดแบบถาวร
  • ทำหมันหญิง / ทำหมันชาย

สนใจปรึกษาการคุมกำเนิดชนิดต่างๆกับแพทย์ที่ศิริมาราคลินิกเวชกรรม ทักแชทหรือโทรมาได้เลยค่ะ

การฉีดยาคุมกำเนิด (Injectable Contraception)

ฉีดยาคุมกำเนิด 1 เดือน

• ฉีดทุก 4 สัปดาห์
• มีฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน
• ประจำเดือนมักมาสม่ำเสมอ
• ข้อดี
  1. ไม่ต้องกินยาทุกวัน
  2. ประสิทธิภาพสูง
  3. เหมาะกับผู้ที่ต้องการควบคุมรอบเดือน
• ข้อเสีย
  1. ต้องมาฉีดตรงเวลา
  2. อาจคลื่นไส้ เจ็บคัดเต้านมในช่วงแรก

ฉีดยาคุมกำเนิด 3 เดือน

• ฉีดทุก 12 สัปดาห์
• มีเฉพาะฮอร์โมนโปรเจสเตอโรน
• ข้อดี
  1. สะดวก ฉีดปีละ 4 ครั้ง
  2. เหมาะกับผู้ที่ให้นมบุตร
  3. ประสิทธิภาพสูง
• ข้อเสีย
  1. ประจำเดือนอาจมากะปริดกะปรอย หรือไม่มา
  2. หลังหยุดฉีด อาจใช้เวลาหลายเดือนกว่าประจำเดือนจะกลับมา

สนใจปรึกษาการฉีดยาคุมกำเนิดกับแพทย์ที่ศิริมาราคลินิกเวชกรรม ทักแชทหรือโทรมาได้เลยค่ะ

การฝังยาคุมกำเนิด (Implant Contraception)

การฝังยาคุมกำเนิด คือ วิธีคุมกำเนิดแบบกึ่งถาวรที่มีประสิทธิภาพสูงมาก โดยแพทย์จะฝังแท่งฮอร์โมนขนาดเล็กไว้ใต้ผิวหนังบริเวณต้นแขน ทำหน้าที่ปล่อยฮอร์โมนอย่างต่อเนื่องเพื่อป้องกันการตั้งครรภ์
เป็นหนึ่งในวิธีคุมกำเนิดที่มี ประสิทธิภาพมากกว่า 99% และไม่ต้องกังวลเรื่องลืมกินยา หรือลืมมาฉีดยาคุม

กลไกการออกฤทธิ์ของยาฝังคุมกำเนิด

ยาฝังคุมกำเนิดออกฤทธิ์โดย
– ยับยั้งการตกไข่
– ทำให้มูกปากมดลูกเหนียว อสุจิเข้าสู่โพรงมดลูกได้ยาก
– ทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกบาง ไม่เหมาะต่อการฝังตัว

ชนิดของยาฝังคุมกำเนิดที่ใช้ในประเทศไทย

ปัจจุบัน ยาฝังคุมกำเนิดที่นิยมใช้ ได้แก่
– Implanon (Implanon NXT)
– Jadelle

ทั้งสองชนิดเป็นยาฝังคุมกำเนิดที่ผ่านการรับรอง มีความปลอดภัยสูง และใช้กันอย่างแพร่หลาย

Implanon

Implanon เป็นยาฝังคุมกำเนิดชนิดแท่งเดียว มีฮอร์โมน Etonogestrel ผลิตจากพลาสติกอ่อน ยืดหยุ่น

• ข้อดี
  1. ปล่อยฮอร์โมนสม่ำเสมอ
  2. เหมาะกับผู้ที่ต้องการคุมกำเนิดระยะกลาง
• ข้อควรทราบ / ข้อเสีย
  1. ประจำเดือนอาจมาไม่สม่ำเสมอ
  2. อาจมีเลือดกะปริดกะปรอยในช่วงแรก

Jadelle

Jadelle เป็นยาฝังคุมกำเนิดชนิด 2 แท่ง มีประวัติการใช้งานยาวนาน และมีข้อมูลความปลอดภัยสูง

• ข้อดี
  1. คุมกำเนิดได้นานถึง 5 ปี
  2. คุ้มค่าในระยะยาว
  3. ฮอร์โมนค่อยๆ ลดลงตามเวลา
• ข้อควรทราบ / ข้อเสีย
  1. ขั้นตอนฝังและถอดซับซ้อนกว่า
  2. ต้องอาศัยแพทย์ที่มีประสบการณ์
  3. ประจำเดือนอาจผิดปกติได้เช่นกัน

ใครบ้างที่เหมาะกับการฝังยาคุมกำเนิด

• ผู้ที่ไม่ต้องการตั้งครรภ์ในระยะยาว
• ผู้ที่ลืมกินยาคุมบ่อย
• ผู้ที่ให้นมบุตร
• ผู้ที่ไม่สะดวกมาพบแพทย์บ่อย
• ผู้ที่ต้องการวิธีคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสูง

ใครบ้างที่ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อนฝัง

• ผู้ที่สงสัยว่าตั้งครรภ์
• ผู้ที่มีประวัติลิ่มเลือดอุดตันรุนแรง
• ผู้ที่มีโรคตับรุนแรง
• ผู้ที่มีเลือดออกผิดปกติที่ยังไม่ทราบสาเหตุ

ขั้นตอนการฝังยาคุมกำเนิด

• แพทย์ซักประวัติ ตรวจร่างกาย
• ฉีดยาชาเฉพาะที่บริเวณต้นแขน
• ฝังยาคุมใต้ผิวหนัง ใช้เวลาประมาณ 5–10 นาที
• ปิดแผลเล็ก ไม่ต้องเย็บ
• สามารถกลับบ้านได้ทันที

สนใจปรึกษาการฝังยาคุมกำเนิดกับแพทย์ที่ศิริมาราคลินิกเวชกรรม ทักแชทหรือโทรมาได้เลยค่ะ

เลือกวิธีคุมกำเนิดแบบไหนดีที่สุด?

ไม่มีวิธีใดที่ “ดีที่สุดสำหรับทุกคน”
แต่มีวิธีที่ เหมาะสมที่สุดสำหรับแต่ละบุคคล

แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ เพื่อประเมินสุขภาพและเลือกวิธีคุมกำเนิดที่ปลอดภัยและเหมาะกับคุณมากที่สุด